Wcześniejsze siewy i walka o wilgoć

Tegoroczne siewy kukurydzy po raz kolejny pokazały, że w rolnictwie trudno mówić o przewidywalności. Jeszcze pod koniec zimy wielu producentów zakładało, że wyjątkowo duża ilość śniegu pozwoli spokojnie poczekać z rozpoczęciem siewów roślin jarych. Sytuację całkowicie zmienił ekstremalnie suchy marzec, który szybko ograniczył zapasy wody dostępnej dla roślin.

W poprzednich, bezśnieżnych latach, rolnicy często decydowali się na przyspieszanie terminu siewu. Wydawało się, że w wielu regionach Polski w tym sezonie nie będzie takiej potrzeby. Jednak brak wiosennych opadów i ograniczony podsiąk kapilarny sprawiły, że wielu rolników ponownie rozpoczęło siewy nieco wcześniej niż zwykle. Chodziło przede wszystkim o to, aby kiełkujące rośliny mogły jeszcze skorzystać z malejących zasobów wody zgromadzonych w glebie po zimie. W wielu regionach kraju siewniki wyjechały w pola już na przełomie pierwszej i drugiej dekady kwietnia. Wyjątkiem pozostawał głównie wschód Polski, gdzie grubsza i dłużej zalegająca pokrywa śnieżna pozwoliła utrzymać wyższy poziom uwilgotnienia gleby.

W takich warunkach coraz większe znaczenie mają także uproszczenia uprawowe oraz technologie bezorkowe. Rolnicy chętnie sięgają po rozwiązania ograniczające przesuszanie gleby i poprawiające retencję wody. Pozostawienie resztek pożniwnych oraz mniejsza ingerencja w strukturę gleby pomagają ograniczyć parowanie i sprzyjają lepszemu podsiąkowi kapilarnemu. Dodatkowo system bezpłużny zmniejsza ryzyko erozji, ogranicza ugniatanie gleby i zwiększa zawartość materii organicznej, co w warunkach coraz częstszych susz staje się szczególnie istotne. Rezygnacja z pługa staje się zauważalnym trendem.

W tym roku dużym wyzwaniem było również ustalenie odpowiedniej głębokości siewu. W warunkach niedoboru wody zbyt płytkie umieszczenie nasion zwiększa ryzyko słabych i nierównomiernych wschodów. Dlatego wielu producentów decydowało się na siew głębszy niż standardowo — najczęściej na poziomie 5–6 cm zamiast typowych 4–5 cm. Głębszy siew oznacza wprawdzie niższą temperaturę otoczenia nasion i potencjalnie wolniejsze kiełkowanie, jednak dla wielu rolników ważniejsze było zapewnienie kontaktu nasion z wilgotniejszą warstwą gleby.

Widoczny jest także trend ograniczania obsady roślin. Jeszcze kilka lat temu normą w uprawie kukurydzy na ziarno było ok. 85 tys. roślin na hektar. Obecnie wielu rolników zmniejsza liczbę wysiewanych nasion o 5–10%.

W przypadku wcześniejszych terminów siewu szczególnego znaczenia nabiera również dobór odmian. Producenci coraz częściej wybierają mieszańce o silnym wigorze początkowym i większej tolerancji na chłód. Istotną rolę odgrywa także odpowiednie zabezpieczenie materiału siewnego, które wspiera rośliny w pierwszych tygodniach wzrostu i pomaga ograniczyć skutki stresu środowiskowego. Korzystnym rozwiązaniem jest wybór odmian z programu Field Shield. Jego filarem jest hodowla nowoczesnych i tolerancyjnych na niekorzystne warunki uprawowe odmian. Przykładem tego typu odmian jest średniowczesny mieszaniec o uniwersalnym przeznaczeniu DKC 3201 (FAO 240).

Tegoroczny sezon pokazuje, że wcześniejszy siew może być skutecznym sposobem na lepsze wykorzystanie zimowych zasobów wilgoci oraz szybszy rozwój systemu korzeniowego. Jednocześnie wymaga on dużej ostrożności i odpowiedniego kompromisu pomiędzy dostępnością wody a wymaganiami termicznymi kukurydzy. Zbyt niska temperatura gleby nadal może znacząco opóźniać i pogarszać wschody roślin. Opady, które wystąpiły w maju w prawie całym kraju, poprawiły sytuację. Utrzymująca się od połowy miesiąca piękna pogoda z temperaturą powyżej 20°C zapewnia komfortowe warunki dla ciepłolubnej kukurydzy. Na podsumowanie wschodów jest jeszcze za wcześnie, ale wszystko wskazuje na to, że przyspieszone w wielu rejonach kraju siewy, nie wpłyną negatywnie na początkowy rozwój roślin. Prognozy są optymistyczne.